Jak bronić się przed BTE ? Uchylenie klauzuli wykonalności na Bankowy Tytuł Egzekucyjny

Jak bronić się przed BTE ? Uchylenie klauzuli wykonalności na Bankowy Tytuł Egzekucyjny

Jeżeli jesteś dłużnikiem banku prawdopodobnie spotkałeś się z terminem BTE. Skrót ten pochodzi od Bankowego Tytułu Egzekucyjnego. Dziś przybliżę Wam najistotniejsze informację mogące pomóc dłużnikom w obronie przed tym bardzo skutecznym narzędziem w rękach banków.

Co to jest i skąd się bierze BTE?

Jak sama nazwa mówi, jest to tytuł uprawniający bank, po nadaniu mu klauzuli wykonalności przez sąd, do wszczęcia na jego podstawie egzekucji. Co istotne, taki tytuł egzekucyjny jest wyjątkowym dokumentem, którym mogą się posługiwać wyłącznie banki.
Bardzo często pojawiały się postulaty, że BTE powinien zostać zniesiony, że jest reliktem dawnego systemu w Polsce. Niejednokrotnie zajmował się tym zagadnieniem również Trybunał Konstytucyjny, który orzekł, że jednak BTE jest zgodny z konstytucją.

Każdy kredytobiorca, bez wyjątku, przy zaciąganiu zobowiązania, podpisuje w pewnym sensie cyrograf, który nosi nazwę „oświadczenie o poddaniu się egzekucji„.
Takie oświadczenie jest zawarte albo jako punkt umowy, albo jako osobny załącznik. Jednak zawsze ma dwie charakterystyczne cechy:

  1. termin, do którego bank ma prawo skierować wniosek do sądu o nadanie BTE klauzuli wykonalności, oraz
  2. kwotę, do której bank ma prawo maksymalnie żądać w trakcie egzekucji od dłużnika.

Tak , czy inaczej, bez takiego oświadczenia bank nie miałby możliwości skierowania wniosku do sądu, a z drugiej strony – bez niego nie udzieliłby kredytu. W sytuacji, gdy dłużnik przestaje spłacać kredyt, to prędzej czy później bank wystawi BTE, złoży wniosek o nadanie mu klauzuli wykonalności, a następnie rozpocznie – przy pomocy komornika – egzekucję. Aby jednak sąd nadał klauzulę wykonalności, bank musi spełnić pewną ilość formalnych przesłanek wynikających z prawa bankowego, jak i z kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.).
I tu pojawiają się pewne możliwości działania dla dłużnika. Niespełnienie tych warunków spowoduje albo oddalenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności, albo narazi bank na późniejsze uchylenie postanowienia o jej nadaniu w skutek zażalenia lub skargi złożonej przez dłużnika. Co istotne, bez klauzuli wykonalności komornik nie rozpocznie postępowania egzekucyjnego, a wszczęte już postępowanie – umorzy.

Dłużnik o fakcie nadania klauzuli wykonalności, na dzisiejszy stan prawny, dowiaduje się dopiero od komornika – gdy ten wszczyna egzekucję. Bardzo często słyszałem pretensje dłużników, że nic o tym fakcie nie wiedzieli, a co za tym idzie, że zostali „oszukani” przez wymiar sprawiedliwości. W tym miejscu chciałbym podkreślić, że rozpoznanie wniosku banku odbywa się na posiedzeniu niejawnym, o którym sąd nie informuje dłużnika. Dlatego też zawsze, przy wszczęciu egzekucji, komornik poucza dłużnika o tym, że ma 7 dni na złożenie zażalenia w tym przedmiocie od dnia doręczenia zawiadomienia.

Jak powinno wyglądać ewentualne zażalenie i czego powinno dotyczyć?

No cóż, sprawa nie jest prosta i dla zwykłego, przeciętnego dłużnika zbadanie pod kątem legalności wszystkich dokumentów złożonych do sądu przez bank jest praktycznie niemożliwe. Niestety równie często profesjonalni prawnicy w postaci adwokatów nie radzą sobie z tym zagadnieniem, w szczególności podnosząc zarzuty merytoryczne, a nie formalne.
Najgorsze jest jednak to, że nawet sądy zbytnio nie wnikają w to, co przedstawił bank, a niejednokrotnie już wstępna i pobieżna analiza wniosku powinna spowodować jego natychmiastowe oddalenie. Ważna wskazówka przy składaniu zażalenia: gdy już zdecydujemy się na jego złożenie, powinno ono dotyczyć tylko i wyłącznie aspektów formalnych, czyli przede wszystkim tych, które wynikają z art. 96 ust. 2 prawa bankowego oraz ze stosownych przepisów k.p.c.

Ustawa – Prawo Bankowe

Art. 96.

1. Na podstawie ksiąg banków lub innych dokumentów związanych z dokonywaniem czynności bankowych banki mogą wystawiać bankowe tytuły egzekucyjne.

2. W bankowym tytule egzekucyjnym należy oznaczyć bank, który go wystawił i na rzecz którego egzekucja ma być prowadzona, dłużnika zobowiązanego do zapłaty, wysokość zobowiązań dłużnika wraz z odsetkami i terminami ich płatności, datę wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego, jak również oznaczenie czynności bankowej, z której wynikają dochodzone roszczenia, oraz wzmiankę o wymagalności dochodzonego roszczenia. Bankowy tytuł egzekucyjny należy opatrzyć pieczęcią banku wystawiającego tytuł oraz podpisami osób uprawnionych do działania w imieniu banku.

3. W przypadku egzekucji przeciwko kilku osobom lub z kilku części składowych majątku dłużnika można wystawić dalsze tytuły egzekucyjne.

Wbrew pozorom, nie ma żadnej zamkniętej listy dotyczącej ewentualnych zarzutów, choć z drugiej strony punktów zaczepienia nie ma zbyt dużo. Wskazanie w tym wpisie wszystkich możliwych do podniesienia w drodze zażalenia lub skargi argumentów ( w zależności, kto nadał klauzulę: sędzia, czy referendarz) byłoby raczej trudne ze względu na konieczność ich szczegółowego opisu oraz indywidualnego charakteru każdej sprawy. Okazuje się bowiem, że banki nie korzystają z jednego, ogólnego wzoru BTE dla wszystkich swoich klientów, wręcz przeciwnie – każdy BTE wystawiony nawet przez ten sam bank i dla tego samego rodzaju produktu finansowego jest inny, dlatego nie ma uniwersalnej recepty jak się bronić.

Jaki jest skutek uchylenia klauzuli wykonalności na BTE?

Jak już wspomniałem, dłużnik dowiaduje się o fakcie nadania klauzuli dopiero od komornika, co oznacza, że ma już poważny problem. Bank żąda zwrotu zaciągniętego kredytu w drodze przymusu państwowego. Wiele osób zastanawia się wtedy, jak nie dopuścić do sytuacji spotkania się w niezbyt przyjemnych okolicznościach z komornikiem i utraty swojego dorobku. Abstrahując od różnych możliwych rozwiązań, jednym z nich jest właśnie złożenie skuteczne odwołanie do sądu. Należy pamiętać, że BTE bez klauzuli wykonalności jest nic nie warty i nie będzie podstawą do dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a komornik będzie zmuszony do jego umorzenia. Dlatego nadrzędnym celem powinno być pozbawienie BTE klauzuli wykonalności. 

Co zyskuje dłużnik?

No cóż, każdy przypadek jest indywidualny. Raz można zyskać czas – co dla niektórych ma olbrzymie znaczenie. Innymi razem – już nigdy z tego tytułu nie zobaczysz komornika. Wynika to z faktu, że w razie uchylenia przez sąd klauzuli wykonalności bank może – po uzupełnieniu ewentualnych braków lub poprawieniu błędów – ponownie złożyć wniosek o jej nadanie. Również dłużnikowi ponownie przysługuje prawo na złożenie zażalenia. Jest to możliwe, ponieważ w postępowaniu klauzulowym nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej ( art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. – wkrótce szerzej wyjaśnimy to pojęcie). Co najważniejsze: z naszego doświadczenia wynika jednak, że często banki nie potrafią/nie chcą „naprawić” swojego poprzedniego błędu, a gdy próbują to zrobić – wcale nie jest powiedziane, sąd to uwzględni, chociażby dlatego, że w międzyczasie może minąć termin wynikający z oświadczenia o poddaniu się egzekucji lub też bank po raz kolejny popełni błąd.

Ciekawostką jest fakt, że w rekomendacjach dobrych praktyk bankowych przyjętych przez Związek Banków Polskich w 2005r. jest wskazanie, że w przypadku oddalenia wniosku o nadanie klauzuli wykonalności na BTE, bank nie powinien składać ponownie takiego wniosku. Rekomendacje rekomendacjami, a życie życiem. Niestety banki często nie stosują się do tej rekomendacji.

Inne zalety złożenia zażalenia

Bardzo ważną kwestią jest to, że złożenia stosownego odwołania od postanowienia w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności jest najtańszą formą obrony podjętą przez dłużnika, a zarazem jedną z najskuteczniejszych. Okazuje się bowiem, że banki, wbrew pozorom, nierzadko nie potrafią sprostać wymogom stawianym przez prawo. Warto w tym miejscu podkreślić, że w przypadku wykrycia bezpodstawnego lub błędnego BTE, można żądać od banku odszkodowania za szkodę wyrządzoną wszczęciem egzekucji.

Podsumowanie

Jeśli jesteś dłużnikiem banku – masz niespłacony kredyt, kartę kredytową, limit w koncie – w chwili otrzymania od komornika zawiadomienia o wszczęciu egzekucji na podstawie BTE z klauzulą wykonalności, powinieneś sprawdzić, czy przypadkiem nie zachodzą przesłanki do złożenia zażalenia na postanowienie sądu o nadaniu klauzuli wykonalności – a bardzo często zachodzą. Jeśli nie wiesz jak to zrobić – skontaktuj się z nami. Pamiętaj, na złożenie zażalenia masz tylko 7 dni licząc od dnia odbioru zawiadomienia o wszczęciu egzekucji przez komornika. Zyskasz dzięki temu czas, a być może – na stałe unikniesz egzekucji.

W KOLEJNYM WPISIE POKAŻEMY WAM, JAK UCHYLA SIĘ KLAUZULĘ WYKONALNOŚCI NA BTE I CO MOŻNA DZIĘKI TEMU ZYSKAĆ


Spodobał Ci się ten artykuł? Może masz podobny problem? A może jesteś innego zdania? Zachęcamy do wyrażania swoich opinii w komentarzach
na blogu, na samym dole strony